
- पाल्पाको सत्यवतीमा मंसिर ४ देखि ८ गतेसम्म भव्य धार्मिक मेला लाग्दैछ।
- सत्यवती बज्यै कानले नसुन्ने भएकाले भक्तजनहरू राति चिच्याएर आफ्नो मनोकामना माग्ने गर्दछन्।
- नवनिर्मित मन्दिर र पूर्वाधार विकासले यस वर्षको मेला थप व्यवस्थित र आकर्षक हुने अपेक्षा गरिएको छ।
पाल्पा । धार्मिक आस्था, मौलिक संस्कृति र प्राकृतिक सौन्दर्यको अनुपम संगमका रूपमा परिचित पाल्पाको सत्यवतीमा यस वर्ष पनि भव्य धार्मिक मेला लाग्ने भएको छ। सत्यवती बज्यैसँग रातको समयमा चिच्याएर वर माग्ने अनौठो धार्मिक परम्पराका कारण देशभर चर्चित सत्यवती मेला २०८३ मंसिर ४ गतेदेखि ८ गतेसम्म सञ्चालन हुने भएको हो।
पाल्पा जिल्लाको तिनाउ गाउँपालिका–४, कोलडाँडास्थित घना जंगल र पहाडको बीचमा रहेको सत्यवती ताल तथा सत्यवती बज्यैको मन्दिर परिसरमा हरेक वर्ष कार्तिक शुक्ल पूर्णिमाको अवसरमा यो मेला लाग्ने गर्दछ।
यस वर्ष मंसिर ७ र ८ गते पूर्णिमाको विशेष पूजा हुने मन्दिर व्यवस्थापन समितिले जनाएको छ। मेलामा पाल्पासहित रुपन्देही, गुल्मी, अर्घाखाँची, कपिलवस्तु, नवलपरासी लगायत नेपालका विभिन्न जिल्लाबाट र भारतका विभिन्न स्थानबाट समेत ठूलो संख्यामा श्रद्धालु भक्तजन आउने अपेक्षा गरिएको छ।
चिच्याएर वर माग्ने अनौठो धार्मिक परम्परा
सत्यवती मेलाको सबैभन्दा ठूलो विशेषता भनेकै रातको समयमा चिच्याएर आफ्नो मनोकामना माग्ने परम्परा हो। सत्यवती बज्यै कानले नसुन्ने भएकाले भक्तजनले ठूलो स्वरमा चिच्याएर वर माग्नुपर्ने जनविश्वास रहिआएको छ।
धार्मिक किंवदन्तीअनुसार परापूर्वकालमा सत्यवती बज्यैले घना जंगलको बीचमा तपस्या गरी शक्ति प्राप्त गरेको विश्वास गरिन्छ। यही आस्थाका कारण भक्तजनहरू रातको समयमा सत्यवती तालमा पुगेर आफूले चाहेको मनोकामना ठूलो स्वरमा व्यक्त गर्ने गर्दछन्।
कसैले सन्तान प्राप्तिको कामना गर्छन्, कसैले रोजगारी र विदेश यात्राको, त कसैले परिवारको सुख, शान्ति, समृद्धि र सफलताको वर माग्ने गर्दछन्।
परम्पराअनुसार भक्तजनले बाँस, निगालो वा अन्य काठको लिङ्गो लिएर ताल परिसरमा पुग्ने, चिच्याएर वर माग्ने र आफूले गाडेको लिङ्गो चिनेर पुनः पूजा गर्ने चलन रहेको छ। एक व्यक्तिले एउटा मात्रै वर माग्नुपर्ने र वर मागिसकेपछि पछाडि नफर्की घर फर्किनुपर्ने धार्मिक मान्यता पनि रहेको छ।
मनोकामना पूरा भएपछि भाकलअनुसार बोका, राँगा, परेवा, हाँसलगायत चढाएर पूजा गर्ने परम्परा रहिआएको छ।
किन महत्वपूर्ण छ सत्यवती क्षेत्र ?
सत्यवती केवल मेला लाग्ने धार्मिक स्थल मात्र होइन, यो पाल्पाको महत्वपूर्ण धार्मिक तथा पर्यटकीय सम्पदा पनि हो।
घना जंगल, अग्ला पहाड र प्राकृतिक सौन्दर्यले घेरिएको सत्यवती तालले यहाँ पुग्ने जोकोहीलाई आकर्षित गर्छ। धार्मिक आस्थासँग जोडिएको चिच्याएर वर माग्ने मौलिक परम्पराले सत्यवतीलाई अन्य धार्मिक स्थलभन्दा फरक पहिचान दिएको छ।
यहाँको धार्मिक महत्व नेपालका विभिन्न जिल्लामा मात्र सीमित छैन। भारतका विभिन्न क्षेत्रबाट समेत भक्तजनहरू दर्शन तथा पूजा गर्न आउने गरेका छन्।
यस क्षेत्रको धार्मिक, सांस्कृतिक र पर्यटकीय पहिचानलाई संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्न सके स्थानीय पर्यटन, रोजगारी र आर्थिक गतिविधिमा समेत सकारात्मक योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
लाखभन्दा बढी लागतमा तीनतले नयाँ मन्दिर निर्माण
यसैबीच सत्यवती बज्यैको पुरानो मन्दिर जीर्ण तथा साँघुरो भएपछि तिनाउ गाउँपालिका र सत्यवती मन्दिर तथा ताल संरक्षण विकास समितिको सहकार्यमा तीनतले नयाँ मन्दिर निर्माण सम्पन्न भएको छ।
नवनिर्मित मन्दिर निर्माणमा कुल ६५ लाख ५८ हजार ४१८ रुपैयाँ खर्च भएको छ। जसमा तिनाउ गाउँपालिकाको २५ लाख रुपैयाँ र मन्दिर तथा ताल संरक्षण विकास समितिको ४० लाख ५८ हजार ४१८ रुपैयाँ लगानी रहेको छ।
तिनाउ गाउँपालिका अध्यक्ष प्रेम श्रेष्ठले नवनिर्मित मन्दिर उद्घाटन गरिसकेका छन्। नयाँ मन्दिर निर्माण सम्पन्न भएसँगै यस वर्ष मेलामा आउने भक्तजनले नयाँ मन्दिरमा पूजा तथा दर्शन गर्न पाउने भएका छन्।
त्यस्तै, सत्यवती तालसम्म पुग्ने झुम्सा–गोबरबन्दी सडकको ग्राभेल तथा स्तरोन्नतिका लागि गाउँपालिका र मन्दिर समितिबाट १५/१५ लाख रुपैयाँ खर्च गरिएको जनाइएको छ।
मेलालाई व्यवस्थित बनाउन तयारी
मेला अवधिमा भक्तजनको सहज आवागमन र सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै सडक मर्मत, मन्दिर परिसर व्यवस्थापन, प्रकाशको व्यवस्था तथा विभिन्न स्थानमा सीसीटीभी क्यामेरा जडान गरिएको समितिले जनाएको छ।
मेलालाई मर्यादित र व्यवस्थित बनाउन मदिराजन्य पदार्थको बिक्री तथा सेवन निषेध गरिएको छ।
धार्मिक आस्था, मौलिक संस्कृति र प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षणसँगै नयाँ मन्दिर तथा पूर्वाधार विकासले यस वर्षको सत्यवती मेला थप आकर्षक बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।
मेला अवधि : २०८३ मंसिर ४ देखि ८ गतेसम्म।
विशेष पूजा : मंसिर ७ र ८ गते।
मेला स्थल : सत्यवती ताल तथा सत्यवती बज्यैको मन्दिर परिसर, कोलडाँडा, तिनाउ गाउँपालिका–४, पाल्पा।


